2 sierpnia 2020

CUKRZYCA | LECZENIE INSULINOOPORNOŚCI I CUKRZYCY

Leczenie cukrzycy czy insulinooporności rozpoczyna się zazwyczaj od diety oraz redukcji masy ciała. Wskazany jest umiarkowany wysiłek fizyczny. W terapii cukrzycy typu 2 stosuje się leki doustne obniżające poziom cukru. W niektórych przypadkach, gdy nie osiąga się dobrej kontroli glikemii, konieczne jest zastosowanie insuliny.

LECZENIE INSULINOOPORNOŚCI I CUKRZYCY

W poprzednich artykułach wyjaśniłam Wam co to jest cukrzyca i co oznacza dla naszego zdrowia i życia. Wiecie także, że insulinooporność wyprzedza cukrzycę o kilka/ kilkanaście lat. Poznaliście też najczęściej powtarzane fakty i mity odnośnie zaburzeń glikemicznych, jak również dowiedzieliście się, czym jest ładunek i indeks glikemiczny.
Więc co należy zrobić, aby nie dopuścić do rozwoju choroby?
Jak zwalczyć insulinooporność?
Dlaczego dieta i aktywność fizyczna jest tak ważna w profilaktyce i leczeniu tych schorzeń? O tym dowiesz się z tego artykułu.


POMOC LEKARZA

Rolą lekarza jest postawienie diagnozy i ustalenie postępowania. Rozpoznanie choroby odbywa się dzięki ogólnej ocenie pacjenta w oparciu o istnienie chorób współistniejących, przyjmowanych leków, trybu życia, czynników ryzyka i oczywiście diagnostyce laboratoryjnej.

Ustalenie postępowania opiera się na następujących czynnikach:

  • dieta,
  • aktywność fizyczna,
  • ewentualna praca z psychologiem,
  • ocena wskazań do farmakoterapii.

ZACZNIJMY OD DIETY

Czy rzeczywiście prawidłowe żywienie jest jedną z metod leczenia insulinooporności i cukrzycy? Zdecydowanie TAK!

Celem stosowania odpowiedniego żywienia jest:

  • pozbycie się otyłości brzusznej i utrzymanie należnej masy ciała,
  • dostarczenie zalecanej ilości energii i wszystkich niezbędnych składników odżywczych,
  • uwrażliwienie tkanek na działanie insuliny,
  • wyrównanie cukrzycy (jeśli już się rozwinęła),
  • zapobieganie wczesnym i późnym powikłaniom cukrzycy.

Co to w praktyce oznacza? Jeśli stwierdzono u Ciebie insulinooporność to jesteś w stanie dzięki diecie (i aktywności fizycznej) wrócić do pełni zdrowia bez brania leków! Jeśli jednak cierpisz już na cukrzycę to dieta jest bardzo ważnych elementem, wspomagającym farmakoterapię. Bardzo ważne jest to, że żywienie musi zostać zmienione nie tylko przez osobę chorą, ale także przez całą rodzinę. Chcę podkreślić, że nie możemy traktować tego jak okresowej „diety”. Należy na stałe zmienić swoje nawyki żywieniowe, aby utrzymywać glikemię i insulinemię na odpowiednim poziomie! Należy żywić się tak, aby wyrzut glukozy, a co za tym idzie insuliny nie był zbyt wysoki po spożyciu danego posiłku. Można to osiągnąć dzięki diecie i niskim indeksie glikemicznym. Jedząc posiłki z niskim/ średnim indeksem zużycie insuliny spada. Bardzo ważne jest zrozumienie pojęć: indeksu oraz ładunku glikemicznego. Jest to dosyć rozległy temat, dlatego też rozwinęłam go w osobnym artykule. Zrozumienie tych pojęć i wprowadzenie teorii w codziennej diecie jest mniej skomplikowane niż się wydaje.


DLACZEGO AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA JEST WAŻNA?

No dobrze. Wiemy już, że dieta jest istotnym czynnikiem walki z insulinoopornością i cukrzycą, ale dlaczego aktywność fizyczna? Leczenie zaburzeń metabolicznych powinno obejmować kompleksowe podejście do pacjenta. Należy pokazać pacjentowi jakie kroki powinien wykonać w celu poprawienia wyników badań i jakości swojego życia. Wysiłek fizyczny jest nierozłączną częścią kompleksowego i prawidłowego postępowania w leczeniu insulinooporności oraz cukrzycy, ze względu na złożone korzyści jakie przynosi jego wykonywanie.

Systematyczny „ruch” sprzyja zmniejszeniu masy ciała i tkanki tłuszczowej, a wiemy już, jak ważne jest pozbycie się otyłości brzusznej w zaburzeniach metabolicznych. Bardzo ważnymi korzyściami są: poprawa tolerancji glukozy i zwiększenie wrażliwości tkanek na działanie insuliny. Aktywność fizyczna działa w tym wypadku jak naturalny lek, dzięki temu organizm może wydzielać znacznie mniejsze ilości insuliny do osiągnięcia normoglikemii. Kolejne profity to: poprawa profilu lipidowego i obniżenie spoczynkowego oraz powysiłkowego ciśnienia krwi, co zmniejsza ryzyko powikłań ze strony układu sercowo- naczyniowego. Następna bardzo ważna informacja – aktywność fizyczna poprawia samopoczucie i ma korzystny wpływ na zdrowie psychiczne pacjenta.

JAKI RODZAJ AKTYWNOŚCI FIZYCZYNEJ NALEŻY WYBIERAĆ?

Wybierając rodzaj aktywności fizycznej powinniśmy kierować się nie tylko stanem zdrowia, ale także własnymi upodobaniami i umiejętnościami. To musi sprawiać nam przyjemność, nie powinniśmy zmuszać się do wykonywania tych czynności. Należy pamiętać także o swoich możliwościach finansowych. Squash, basen czy karnet na siłownię nie jest dla każdego. Jest wiele ćwiczeń, które możesz wykonywać w domu lub na świeżym powietrzu bez nakładu finansowego. Pamiętaj także o zwiększeniu swojej aktywności ruchowej dzięki prostym czynnościom życia codziennego. Zwiększ swoją aktywność spontaniczną – wybierz schody zamiast windy, chociaż jeden przystanek do/z pracy przejdź zamiast przejechać autobusem lub wybierz rower jako swój środek transportu. Najłatwiej będzie zacząć od kilku zmian i przyjąć zasadę małych kroków.

Badania wykazują, że jednoczesne zastosowanie diety i wysiłku fizycznego daje najlepsze rezultaty w redukcji masy ciała. Jeden z czynników nie dawał tak dobrych efektów, jak ich połączenie.  Należy pamiętać także, że aktywność fizyczna poprawia działanie insuliny, niezależnie od spadku masy ciała. Jednak w przypadku osób z otyłością, cukrzycą, hipoglikemią, nadciśnieniem, problemami ze stawami i kręgosłupem – wymagana jest konsultacja z lekarzem, który oceni czy nie ma przeciwskazań do wykonywania wysiłku fizycznego. Lekarz powinien także określić, czy każda dyscyplina sportowa jest dozwolona, jeśli nie – to jakie są dopuszczalne.

CO MOŻESZ ZROBIĆ, GDY NIE JESTEŚ W STANIE PORADZIĆ SOBIE SAMEMU?

Co można, a nawet należy zrobić gdy sama aktywność fizyczna nie wspomoże naszego zdrowia psychicznego i tylko krótkoterminowo poprawi nam samopoczucie? Co zrobić gdy nie jesteśmy w stanie poradzić sobie samemu? Nie wstydzić się i udać się do psychologa. Stan psychiczny wpływa na praktycznie wszystkie elementy jego postępowania terapeutycznego. Brak poprawy zdrowia i wyników badań bardzo często związany jest z problemami natury psychologicznej, które także powinny być zdiagnozowane. Psycholog jest niezbędnym członkiem zespołu leczącego w poradniach diabetologicznych.


JAKIE LEKI SĄ STOSOWANE DO LECZENIA ZABURZEŃ GLIKEMII?

Ostatni podpunkt ,czyli farmakoterapia. Stosowane jest wiele leków w leczeniu insulinooporności u cukrzyków, mogą one również wyeliminować insulinooporność u pacjentów, którzy nie chorują jeszcze na cukrzycę. Lekarze wahają się jednak przed przepisaniem leków tylko na insulinooporność, którą łatwo można wyleczyć za pomocą zmiany stylu życia. Jednym z najskuteczniejszych leków w leczeniu insulinooporności i cukrzycy typu 2 jest metformina (organiczny związek chemiczny, lek z grupy biguanidów). Jej zadanie polega na zatrzymaniu produkcji glukozy w wątrobie, zwiększeniu wrażliwości tkanek na insulinę, hamowaniu wchłaniania glukozy i zwiększenia jej tolerancji. Ponadto sprzyja redukcji masy ciała.

Metformina należy do leków antyhiperglikemicznych, do której należą także akarboza i pioglitazon. Inna grupa preparatów doustnych to leki hipoglikemizujące, które pobudzają komórki β trzustki do zwiększonego wydzielania insuliny: glimepiryd, gliklazyd. Trzecia grupa to leki działające na układ inkretynowy – pobudzają wydzielanie insuliny, zwiększają wrażliwość komórek β trzustki na glukozę, pobudzają przemianę materii i spowalniają opróżnianie żołądka: eksenatyd, liraglutyd i sitagliptyna.


Czy powinieneś sięgnąć po leki? O tym zdecyduje lekarz, ale pamiętaj, że najważniejsze jest obserwowanie swojego organizmu i wykonywanie badań kontrolnych. Zmiana stylu życia pozwoli Ci „wyleczyć” się z insulinooporności. Tak naprawdę najlepiej jest działać profilaktycznie i nie dopuścić do rozwoju cukrzycy. Zadbaj o swoje zdrowie, nie tylko dla siebie, ale także całej swojej rodziny!

DIETETYK JustFit | Sonia Staszek