22 grudnia 2019

ZDROWA TARCZYCA – ZALECENIA ŻYWIENIOWE

Jeśli poprzedni post dał Ci wiele do myślenia na temat stanu zdrowia Twojej tarczycy, masz stwierdzoną chorobę tego narządu lub chcesz zrobić wszystko co w Twojej mocy, aby zminimalizować ryzyko zachorowania – ten post jest dla Ciebie 🤗 Dzisiaj powiemy sobie, jakie założenia żywieniowe powinna wdrożyć w życie każda osoba chcąca zadbać o swoją tarczycę.

1️⃣ Unikanie restrykcji kalorycznych.

Jest to pierwsza i najważniejsza zasada, nie tylko dla osób chorujących na choroby tarczycy, ale dla wszystkich, którym chociaż trochę zależy na swoim zdrowiu. Mamy nadzieję, że dawno przestałeś wierzyć w magiczne efekty diet „1000 kalorii” – stosowanie ich jest niebezpieczne nie tylko ze względu na pewny efekt jo-jo, ale także ze względu na zaburzenia w pracy całego organizmu, w tym pracy tarczycy. Obcinanie spożywanych kalorii dużo poniżej naszego zapotrzebowania może powodować wzrost stężenia TSH oraz obniżyć stężenie trójjodotyroniny w surowicy krwi. Restrykcje kaloryczne mają także istotny wpływ na poziom kortyzolu w organizmie, co również nie pozostaje bez znaczenia dla pracy tarczycy.
Pamiętaj ☝️ Twoje zapotrzebowanie kaloryczne powinno być dobrane indywidualnie do Twoich potrzeb – aktywności fizycznej, rodzaju wykonywanej pracy, wieku, płci, trybu życia. Nie sugeruj się tym, ile kalorii jedzą Twoje koleżanki, partner czy znane celebrytki – ich zapotrzebowanie energetyczne może znacząco różnić się od Twojego.

2️⃣ Odpowiednia podaż białka w diecie.

Białko jest znaczącym składnikiem dla produkcji hormonów tarczycy, ale również produkty bogate w ten makroskładnik charakteryzują się wysokim progiem sytości – przy chorobach tarczycy skazujących nas na wahania apetytu jest ona szczególnie ważna.
W chorobach tarczycy nieocenionym źródłem białka są ryby 🐟 które dodatkowo dostarczą Ci dobrych kwasów tłuszczowych i jodu, którego odpowiedni poziom w tym przypadku jest bardzo ważny.
Pamiętaj też o odpowiednim spożyciu roślinnych produktów białkowych 🌰 o fasoli, cieciorce, soczewicy, a jeśli jesz mięso 🥩 wybieraj to dobrej jakości i chude. Mięso dostarczy Ci żelaza i witamin z grupy B – niezwykle ważnych przy chorobach tarczycy.

3️⃣ Ograniczenie żywności przetworzonej.

Po pierwsze – pamiętaj o pełnoziarnistych produktach zbożowych, które dostarczają więcej składników mineralnych, witamin i błonnika niż ich oczyszczone odpowiedniki. U osób cierpiących na choroby tarczycy bardzo ważne jest utrzymywanie odpowiedniego poziomu cukru we krwi, gdyż bardzo często wykazują one skłonność do problemów z gospodarką węglowodanową.
Hormon tarczycy – trójjodotyronina – jest odpowiedzialna za wychwyt glukozy przez komórki obwodowe organizmu, dlatego w chorobach tarczycy, gdy jej stężenie jest zaburzone mogą pojawić się problemy z metabolizmem węglowodanów. Z tego względu szczególnie zaleca się ograniczenie spożycia produktów powodujących gwałtowny wyrzut insuliny – słodyczy 🍭 słodkich napojów gazowanych 🍹 i fast foodów 🍔

4️⃣ Jedz dobry tłuszcz 🥑

…i nie obcinaj restrykcyjnie jego spożycia. Unikaj diet niskotłuszczowych jego spożycie powinno wynosić około 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego.
Z poprzednich postów pamiętasz na pewno, że to tłuszcz roślinny powinien królować w Twojej diecie i że śmiało powinieneś zastępować nim źródła tłuszczy zwierzęcych. Tłuszcze roślinne to bogate źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, które działają antyzapalnie, co jest szczególnie ważne w chorobach tarczycy takich jak Hashimoto czy choroba Graves-Basedow.
Wzbogać swoją dietę w siemię lniane, dobrej jakości oliwę, awokado i ryby – Twoja tarczyca będzie Ci za to wdzięczna 💛

5️⃣ Zadbaj o odpowiednią podaż witaminy D.

Jej znaczenie w prewencji, a także w leczeniu chorób tarczycy jest coraz częściej podkreślane. Witamina D zmniejsza produkcję cytokin prozapalnych – komórek szczególnie aktywnych w chorobach autoimmunologicznych, w tym chorobach tarczycy.
🤓 Badania wykazały, że osoby cierpiące na choroby tarczycy wykazują niższe stężenie witaminy D we krwi niż osoby zdrowe.
Zadbaj o odpowiedni poziom witaminy D – produkty będące jej dobrym źródłem to jaja 🥚tłuste ryby 🐟 tran.
Pamiętaj ☝️ szczególnie teraz, w okresie jesienno-zimowym zalecana jest suplementacja witaminą D w dawce 2000 j.m.

6️⃣ Selen i jod

Selen jest pierwiastkiem bardzo ważnym dla prawidłowego funkcjonowania gruczołu tarczowego – wchodzi w skład enzymów związanych z gospodarką hormonalną tarczycy. Odpowiada on także za ochronę tkanki tarczycowej przed stresem oksydacyjnym, na który każdy z nas bez wyjątku naraża się każdego dnia.
🤓 Badania wykazały, że suplementacja selenu u osób chorych na choroby związane z niedoczynnością tarczycy może znacząco obniżać stężenie przeciwciał produkowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej.
➡️ Aby selen spełniał dobrze swoją funkcję ważna jest odpowiednia podaż jodu. Zarówno niedobór jodu, jak i jego nadmiar może być przyczyną upośledzenia funkcji tarczycy – niewystarczająca ilość może powodować powstawanie wola tarczycowego, a zbyt duża podaż prowadzi do efektu Wolffa-Chainkoffa.
Ponadto zauważono, że to właśnie my Drogie Panie 🚺 jesteśmy bardziej wrażliwe na działanie tego pierwiastka. Dlatego właśnie ewentualna suplementacja zawsze powinna być dobrana indywidualnie do potrzeb danego organizmu.

7️⃣ Uważaj na brukselkę

Tak, dobrze widzisz 😅 Brukselka, ale także warzywa takie jak kapusta, brokuł, kalafior czy rzepa mogą upośledzać wiązanie jodu z hormonami tarczycy poprzez zawarte w nich substancje goitrogenne. Podobne działanie wykazuje również proso, truskawki, orzeszki ziemne i soja ➡️ unikaj szczególnie spożywania tych produktów w porach zażywania leków na niedoczynność lub nadczynność tarczycy ⬅️
Oczywiście powyższe produkty nie są zakazane w diecie – są przecież źródłem witamin i składników mineralnych – wykluczenie ich z diety zubożałoby jadłospis każdej osoby cierpiącej na choroby tarczycy. Należy spożywać je z umiarem oraz odczekać z ich spożyciem około 2 godziny po zażyciu leków, aby mogły one prawidłowo wchłonąć się do organizmu. Inne substancje hamujące wchłanianie leków to kawa i sok grejpfrutowy – unikaj spożywania ich do śniadania, a już na pewno nie popijaj nimi leków ❗️

8️⃣ Co z nabiałem? 🤔

Nietolerancja laktozy dotyczy 30% dorosłej populacji i jest spowodowana brakiem aktywności laktazy, enzymu odpowiedzialnego za rozkładanie laktozy do cukrów prostych. Może to wpływać na wchłanianie niektórych leków, w tym również lewotyroksyny.
Nietolerancja laktozy może powodować przyspieszenie perystaltyki jelitowej , co w konsekwencji prowadzi do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych a także leków – w tym przypadku tyroksyny.
🤓 Ponadto badania przeprowadzone na osobach chorujących na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy Hashimoto wykazały, że eliminacja laktozy z diety doprowadziła do zmniejszenia stężenia TSH bez konieczności modyfikacji dawki lewoskrętnej tyroksyny. Biorąc pod uwagę wyniki powyższego badania sugeruje się wykonanie testu w kierunku nietolerancji laktozy u pacjentów, którzy wykazują duże wahania w stężeniu hormonu tyreotropowego i jednocześnie przyjmują wysokie dawki tyroksyny.
Wykluczenie produktów nabiałowych z diety pacjenta powinno być rozważone indywidualnie, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjenta, ostatnie wyniki badań i korzyści, które pociąga za sobą ten krok.

 

/ Marta Kłos


22 grudnia 2019

ZDROWA TARCZYCA – KIEDY WARTO SIĘ ZBADAĆ?

☝️ Z poprzedniego posta wiesz już, jakie są najczęściej spotykane choroby tarczycy oraz czym różni się niedoczynność od nadczynności tego narządu. ☝️ Wiesz już także, że choroba Hashimoto nie równa się niedoczynności, jednak we wszystkich wspomnianych zaburzeniach pracy tarczycy niezwykle ważny jest odpowiedni styl życia i zdrowa dieta. Dzisiaj dowiesz się, jakie objawy mogą wskazywać na nieprawidłową pracę gruczołu tarczowego oraz co powinno skłonić Cię do wizyty u lekarza-endokrynologa.

Zacznijmy od tego, że objawy wskazujące na niedoczynność tarczycy są czystym przeciwieństwem symptomów jakie daje organizm przy nadczynności. Nie musisz także obserwować u siebie wszystkich objawów, aby udać się do lekarza w celu wykonania badań w kierunku którejkolwiek z chorób tarczycy.
Dbaj o siebie i badaj się regularnie 🔬

➡️ NIEDOCZYNNOŚĆ

Niedoczynność tarczycy częściej dotyka kobiety niż mężczyzn i niestety – daje nam kobietom bardzo nieprzyjemne dla nas objawy pogarszające nie tylko nasze samopoczucie, ale także zadowolenie z sylwetki czy kondycji włosów i skóry 👎

🎈Charakterystycznym objawem przy niedoczynności tarczycy jest wzrost masy ciała, ale również brak efektów z wykonywanej aktywności fizycznej czy stosowanej diety. Wzrostowi masy ciała towarzyszy spadek apetetu – jest to tym bardziej przykre w odchudzaniu – mimo jedzenia coraz mniejszej ilości kalorii masa ciała wciąż wzrasta.
W tym przypadku bardzo ważna jest indywidualna opieka dietetyczna – specjalista powinien dobrać jadłospis o odpowiedniej kaloryce, z wyłączeniem pokarmów prozapalnych, które mogą zaostrzać chorobę.

💦 Zatrzymywanie wody w organizmie – bardzo częsty objaw niedoczynności. Chorzy, a właściwie chore pacjentki obserwują u siebie wzrost masy ciała z dnia na dzień, mimo że jedzą zdrowo i piją odpowiednie ilości wody. Nie mieścisz się w spodnie, które jeszcze wczoraj były na Ciebie dobre? Może być to oznaka chorej tarczycy! Obrzęki bardzo często występują również w obrębie twarzy (szczególnie w okolicach oczu), co może dawać efekt pogrubienia rysów twarzy lub mówiąc kolokwialnie efekt twarzy jak księżyc w pełni 🌝

💅 Sucha skóra, ale także wypadanie włosów i łamliwość paznokci to kolejny nieprzyjemny dla nas kobiet objaw niedoczynności tarczycy. Kobiety często chcąc zapuścić długie gęste fryzury odżywiają się zdrowo, stosują przeróżne, często drogie suplementy jednak nic nie przynosi wymarzonych efektów 🤷‍♀️
Wina może leżeć po stronie źle funkcjonującej tarczycy ❗️

💨 Zaburzenia ze strony układu pokarmowego – chorym często towarzyszą silne zaparcia, wzdęcia brzucha, nieprzyjemne gazy. Bardzo pomocna może okazać się tutaj probiotykoterapia – powinien on jednak być dobrany przez specjalistę 👩‍⚕️ nie eksperymentuj na własną rękę ❗️

🌩 Wahania nastroju – niedoczynności często towarzyszą okresy niewytłumaczalnego smutku czy też pogorszonego nastroju przeplatanego napadami złości. Denerwujesz się na swojego partnera bez powodu, mimo, że PMS dawno za Tobą? Wróć do punktu pierwszego i sprawdź czy nie obserwujesz u siebie także innych objawów niedoczynności tarczycy 🧐

😴 Ciągłe zmęczenie, ospałość, zaburzenia koncentracji przeszkadzają Ci w pracy i w podejmowaniu aktywności? Te symptomy również mogą wskazywać na zaburzenia pracy tarczycy!

🚺 U kobiet, tak jak w przypadku nadczynności pojawiają się zaburzenia cyklu miesięcznego, co związane jest z wpływaniem hormonów tarczycy na pracę całego organizmu.
Nie bagatelizuj tego 🙏

➡️ NADCZYNNOŚĆ

Objawy nadczynności tarczycy związane są z nadmierną produkcją hormonów – T3 i T4. Pacjenci bardzo często obserwują u siebie spadek masy ciała mimo zwiększonego, czasem niemal wilczego apetytu.

🌡Temperatura ciała często ulega podwyższeniu – chorzy mogą zauważać u siebie zwiększoną potliwość i wilgotność skóry.

😴 Bezsenność, zaburzenia koncentracji to kolejne symptomy, które mogą wskazywać na zaburzenia pracy tarczycy.

🤪 Nadczynności tarczycy często towarzyszy nadpobudliwość – nieumiejętność wysiedzenia na miejscu, rozpraszanie się, mimowolne machanie nogą podczas siedzenia czy tiki nerwowe.

💨 Dolegliwości jelitowe – najczęściej pojawia się biegunka, ale nadczynności tak jak niedoczynności mogą towarzyszyć również wzdęcia lub częste nieprzyjemne gazy.

👀 Bardzo charakterystyczym dla nadczynności objawem jest wytrzeszcz oczu.

💓 Zaburzenia rytmu serca, a także tachykardia, czyli tak zwany częstoskurcz polegający na gwałtownym przyspieszeniu rytmu pracy do co najmniej 100 uderzeń na minutę.

🚺 U kobiet, tak jak w przypadku niedoczynności mogą pojawić się zaburzenia cyklu miesięcznego.

👉 Jeśli obserwujesz u siebie objawy niedoczynności lub nadczynności tarczycy – nie zwlekaj i jak najszybciej udaj się do lekarza ❗️
✔️ Badania, jakie powinnaś wykonać to przede wszystkim poziom hormonów tarczycy jak i przeciwciał- anty-TPO i anty-TG.
✔️ Lekarz najprawdopodobniej wykona również badanie palpacyjne oraz USG w celu wykrycia ewentualnie występujących guzków – występujących najczęściej w stanach zapalnych tarczycy – Hashimoto, chorobie Graves-Basedow lub ostrych stanach zapalnych 🔥

Już jutro dowiesz się, jakich zaleceń żywieniowych powinno przestrzegać się w chorobach tarczycy 🤓

 

/ Marta Kłos


22 grudnia 2019

ZDROWA TARCZYCA – CZYM SĄ ZABURZENIA PRACY TARCZYCY?

Dzisiaj słów kilka o tarczycy i o chorobach, które coraz częściej dotykają nas ze względu na zaburzoną pracę tego niezwykle ważnego dla nas narządu.

Wiemy już, że choroby tarczycy dotykają coraz większą ilość osób – liczba zdiagnozowanych chorób tarczycy wzrasta z roku na rok 📈
Częściej dotykają one kobiet 🚺 jak wszystkie choroby o podłożu autoimmunologicznym.
Drogie Panie – dbajmy o siebie i badajmy się regularnie ❗️

Najczęściej występującą i omawianą chorobą tarczycy jest jej niedoczynność.

Jest ona spowodowana niedoborem, ale również zaburzoną pracą hormonów wydzielanych przez ten gruczoł. Niedoczynność dzielimy na pierwotną – która występuje niemal w 99% przypadków, jak również drugo- i trzeciorzędową – dotykającą tylko 1% chorujących.
Przyczynami niedoczynności pierwotnej jest najczęściej narażenie na promieniowanie❌ niedobór jodu ❌ zaburzenia rozwojowe ❌ wpływ niektórych przyjmowanych leków ❌ lub oporność komórek na działanie hormonów tarczycy ❌

👉 Pamiętajmy, że nasz styl życia ma również ogromne znaczenie na rozwój tej choroby ❕

Mało ruchu, stres, nadmierne i złe odżywianie, zbyt mało snu i odpoczynku – to wszystko to zapalniki do tego, aby Twoja tarczyca zaczęła się buntować. Zadbaj o zdrowe nawyki 💛
Niedoczynność drugo- i trzeciorzędowa występuje bardzo rzadko, a jej przyczynami mogą być występujące guzy przysadki lub podwzgórza ❌ zaburzenia rozwojowe ❌ lub występujące choroby zapalne ❌

Jeśli kiedykolwiek zainteresowałeś się chorobami tarczycy, na pewno słyszałeś o chorobie Hashimoto.

Jest to autoimmunologiczne zapalenie tego narządu, zaliczane do grupy niedoczynności pierwotnej. Jest to choroba, w której nasz układ immunologiczny zaczyna produkować przeciwciała przeciwko własnym komórkom, a właściwie przeciwko peroksydazie tarczycowej i przeciwko tyreoglobulinie – przeciwciała te to anty-TPO i anty-TG. Choroba Hashimoto prowadzi do zaniku komórek pęcherzykowych tarczycy – gruczoł sam zaczyna prowadzić do autodestrukcji 🖐
Wiemy, że choroba ta o wiele częściej dotyka kobiety niż mężczyzn – najczęściej Hashimoto diagnozuje się u płci pięknej w okresie reprodukcyjnym.

Przyczyny choroby Hashimoto ❓

Do najczęstszych zalicza się przewlekły, silny stres 😖 brak snu 😴 złe nawyki żywieniowe 🍔 otyłość 🎈 brak aktywności fizycznej 🚶‍♀️obniżoną odporność organizmu 🤧 palenie tytoniu 🚬 dietę ubogą w niektóre składniki mineralne (między innymi w selen) 🍟 a także występujące już inne choroby autoimmunologiczne 💊

Poruszając temat chorób tarczycy, nie możemy nie wspomnieć o nadczynności tego gruczołu.

Hypertyreoza – bo tak inaczej określana jest nadczynność, spowodowana jest nadprodukcją hormonów produkowanych przez tarczycę – tyroksyny i tyreoglobuliny (T3 i T4). Dochodzi do zaburzeń w pracy receptorów odpowiedzialnych za wiązanie tych hormonów, a także do zaburzeń metabolizmu organizmu.
Nadczynność jest zaburzeniem występującym rzadziej niż niedoczynność – dotyka około 3% populacji – niezmiennie częściej dotykając kobiety niż mężczyzn.
Najczęstszymi przyczynami nadczynności tarczycy jest występująca choroba Gravesa-Basedowa – zespół zaburzeń wynikający z ciągłego nadmiaru hormonów tarczycy w organizmie ❌ zapalenie tarczycy ❌ nadmierna podaż jodu ❌ a także wole guzkowe ❌

Powiedzieliśmy sobie, jakie choroby tarczycy dotykają nas najczęściej, ale to nie koniec 🙃
W następnych postach powiemy Ci 1️⃣ jakie objawy mogą wskazywać na choroby tarczycy 2️⃣ kiedy warto udać się do lekarza w celu wykluczenia ich występowania 3️⃣ a także jakich zaleceń żywieniowych powinieneś przestrzegać, jeśli choroba tarczycy zostanie potwierdzona.

 

/ Marta Kłos